Η θεσμική επανεκκίνηση του οφειλέτη σύμφωνα με τον Ν. 4738/2020
Η απαλλαγή του πτωχού φυσικού προσώπου αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους πυλώνες του σύγχρονου πτωχευτικού δικαίου και ενσωματώνει έμπρακτα τη φιλοσοφία της «δεύτερης ευκαιρίας». Ιδίως για τον ελεύθερο επαγγελματία, η απαλλαγή σηματοδοτεί την ουσιαστική έξοδο από μια μακρά περίοδο οικονομικής και κοινωνικής ασφυξίας.
Σύμφωνα με το άρθρο 192 του Ν. 4738/2020, ο οφειλέτης φυσικό πρόσωπο απαλλάσσεται πλήρως από κάθε οφειλή προς τους πτωχευτικούς πιστωτές μετά την πάροδο τριάντα έξι (36) μηνών από την κήρυξη της πτώχευσης, εφόσον πληρούνται οι νόμιμες προϋποθέσεις και δεν έχει ασκηθεί ή ευδοκιμήσει προσφυγή κατά της απαλλαγής.
Με τη σχετική πράξη της εισηγήτριας της πτώχευσης, διαπιστώνεται ότι:
- έχει παρέλθει το προβλεπόμενο χρονικό διάστημα,
- δεν υφίσταται εκκρεμής προσβολή της απαλλαγής,
- έχει ολοκληρωθεί η πτωχευτική διαδικασία ως προς τη ρευστοποίηση και επαλήθευση απαιτήσεων.
Η απαλλαγή έχει καθολικό χαρακτήρα και εκτείνεται σε όλες τις οφειλές που γεννήθηκαν πριν από την κήρυξη της πτώχευσης, ανεξαρτήτως της φύσης τους και ανεξαρτήτως του αν οι πιστωτές αναγγέλθηκαν ή όχι.
Ιδιαίτερη σημασία για τον ελεύθερο επαγγελματία έχει το γεγονός ότι, μετά την απαλλαγή:
- παύει κάθε δυνατότητα αναγκαστικής εκτέλεσης,
- αίρονται δεσμεύσεις και κατασχέσεις τραπεζικών λογαριασμών για παλαιές οφειλές,
- καθίσταται δυνατή η εκ νέου δημιουργία εισοδήματος και περιουσίας χωρίς τον φόβο παρελθουσών απαιτήσεων.
Η απαλλαγή δεν αποτελεί «σβήσιμο ευθυνών», αλλά θεσμική επανένταξη του οφειλέτη στην οικονομική ζωή. Ο νομοθέτης αναγνωρίζει ότι η μόνιμη οικονομική εξόντωση δεν εξυπηρετεί ούτε την κοινωνία ούτε την αγορά.
Συμπερασματικά, η πράξη διαπίστωσης της απαλλαγής συνιστά το πραγματικό τέλος της πτώχευσης και την αρχή μιας νέας, καθαρής οικονομικής διαδρομής για τον ελεύθερο επαγγελματία, ο οποίος επανέρχεται ισότιμα στην παραγωγική διαδικασία, απαλλαγμένος από το βάρος του παρελθόντος.